Kediler zaman zaman kusabilir; ancak “kediler zaten kusar” düşüncesi her zaman güvenli değildir. Ara sıra görülen tüy yumağı ile düzenli tekrarlayan kusma aynı şey değildir. Kusmanın sıklığı, içeriği, kedinin genel hali ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.
Bir kedi haftada birkaç kez kusuyorsa, yemek yedikten sonra sık kusuyorsa, sarı-safralı sıvı çıkarıyorsa veya kusmaya iştahsızlık, kilo kaybı, halsizlik, ishal ya da su tüketiminde değişiklik eşlik ediyorsa veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.
Kusma mı, tüy yumağı mı, regürjitasyon mu?
Hasta sahipleri için en zor ayrımlardan biri budur. Kusma genellikle öğürme, karın kaslarının kasılması ve aktif çıkarma hareketiyle görülür. Tüy yumağı çıkarırken de benzer öğürme olabilir. Regürjitasyon ise çoğu zaman yiyeceğin daha pasif şekilde, sindirilmeden geri gelmesi gibi görünür.
Bu ayrım tanı için önemlidir; bu nedenle mümkünse kısa video çekmek yararlı olabilir. Video muayenenin yerini tutmaz, ancak veteriner hekime belirtinin nasıl gerçekleştiğini gösterir.
Kediler neden sürekli kusabilir?
Kedilerde kusmanın birçok nedeni olabilir. Basit bir mama değişimi veya hızlı yeme gibi nedenler mümkün olsa da, tekrarlayan kusmada daha geniş değerlendirme gerekir.
- Tüy yumağı ve aşırı tüy yutma
- Mama değişimi, mama hassasiyeti veya hızlı yeme
- Yabancı madde, ip, oyuncak parçası veya bitki yeme
- İç parazitler veya enfeksiyonlar
- İltihabi bağırsak hastalıkları
- Böbrek, karaciğer, pankreas veya tiroid gibi sistemik hastalıklar
- Zehirli bitki, ilaç veya kimyasal teması
- Stres ve yaşam düzenindeki değişiklikler
Cornell Feline Health Center, haftada birden sık kusan veya kusmaya halsizlik, iştah azalması, kan, su tüketimi ya da idrar değişikliği gibi belirtiler eşlik eden kedilerin veteriner hekim tarafından değerlendirilmesini önerir.
Hangi kusma durumları daha acildir?
Aşağıdaki belirtilerde beklemek yerine hızlıca veteriner hekimle iletişime geçilmelidir:
- Tekrarlayan kusma veya suyu bile tutamama
- Kusmukta kan ya da kahve telvesi benzeri koyu görüntü
- İştahsızlık, halsizlik, saklanma veya belirgin güçsüzlük
- Kilo kaybı veya uzun süredir devam eden aralıklı kusma
- Kusmaya ishal, ateş, karın ağrısı veya şişlik eşlik etmesi
- İp, kurdele, oyuncak, bitki, ilaç veya kimyasal yeme şüphesi
- Erkek kedide aynı zamanda idrar yapamama veya sık sık kum kabına girip çıkma
Özellikle ip veya kurdele gibi lineer yabancı cisimlerde evde çekmeye çalışmak tehlikeli olabilir. Böyle bir durum fark edilirse doğrudan veteriner hekime danışılmalıdır.
Tüy yumağı kusması ne zaman normal sayılmaz?
Tüy yumağı kedilerde bilinen bir durumdur; ancak sıklaşması normal kabul edilmemelidir. Her hafta tüy yumağı çıkarma, tüy yumağı sanılan ama sürekli sarı sıvı kusma, kısa tüylü kedide belirgin tüy yumağı sorunu veya tüy yumağına iştahsızlık eşlik etmesi kontrol gerektirir.
Tüy yumağı artışı, aşırı tüy dökme veya aşırı yalanma ile bağlantılı olabilir. Bu durumda yalnızca mide değil, deri-tüy sağlığı da değerlendirilmelidir.
Evde hangi bilgileri not etmek faydalı olur?
Randevu öncesinde şu bilgileri not etmek muayeneyi kolaylaştırır:
- Kusma ne sıklıkla oluyor?
- Yemekten hemen sonra mı, sabah açken mi, günün farklı saatlerinde mi?
- Kusmukta mama, tüy, sarı sıvı, köpük veya kan var mı?
- İştah, su içme ve tuvalet düzeni değişti mi?
- Son dönemde mama, ödül, bitki, ilaç veya ev düzeni değişti mi?
- Kediniz kilo verdi mi veya daha fazla saklanıyor mu?
Kusmuk görüntüsünün fotoğrafı veya kısa video bazen işe yarayabilir. Rahatsız edici görünse de bu bilgi, sebebi anlamada yardımcı olabilir.
Bohem’de kedilerde kusma nasıl değerlendirilir?
Bohem Veteriner Kliniği’nde kusma şikayeti değerlendirilirken yalnızca “kaç kez kustu?” sorusuna bakılmaz. Kedinizin yaşı, beslenme düzeni, tüy bakımı, kilo değişimi, kum kabı alışkanlığı, parazit geçmişi ve genel muayene bulguları birlikte ele alınır.
Gerekirse dışkı incelemesi, kan tahlili, görüntüleme veya beslenme planı değerlendirmesi gibi adımlar planlanabilir. Amaç, sık kusmayı normalleştirmeden, kediniz için gereksiz panik yaratmadan doğru takip yolunu belirlemektir.
Sık sorulan sorular
Kedim ayda bir tüy yumağı çıkarıyor, normal mi?
Genel hali iyi, iştahı normal ve başka belirti yoksa ara sıra tüy yumağı görülebilir. Ancak sıklık artıyorsa veya kusma tüy yumağı dışında sarı sıvı, mama ya da kan içeriyorsa kontrol gerekir.
Kedim mamadan hemen sonra kusuyor, neden olabilir?
Hızlı yeme, mama değişimi, hassasiyet veya regürjitasyon gibi nedenler olabilir. Tekrarlıyorsa video kaydıyla birlikte veteriner hekime danışmak daha doğru olur.
Kusma varsa evde ilaç verebilir miyim?
Veteriner hekim önermeden ilaç verilmemelidir. İnsanlar için kullanılan bazı ilaçlar kediler için tehlikeli olabilir.